Decyzja o rejestracji znaku towarowego to istotna decyzja dla przedsiębiorców, którzy chcą budować przewagę konkurencyjną i rozpoznawalność na rynku swoich produktów.
Przed rozpoczęciem procesu rejestracji znaku towarowego warto poznać rodzaje znaków towarowych podlegających ochronie, jak też poznać jakich błędów unikać przy opracowywaniu nowych znaków towarowych.
Znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które pozwala odróżnić towary lub usługi jednego przedsiębiorcy od towarów lub usług innych przedsiębiorców. Wyróżniamy różne rodzaje znaków towarowych. Może to być słowo, logo, slogan, dźwięk, litera, cyfra, a także kształt produktu.
Pomimo naszego przekonania, że opracowany przez nas znak towarowy zasługuje na rejestrację i chcemy go wykorzystać do budowania zaufania klientów do naszej oferty, możemy napotkać przeszkody w rejestracji znaku towarowego. Może bowiem okazać się, nasz znak jest opisowy i nie spełnia ustawowych wymogów jego ochrony.
Zatem jakich błędów nie popełniać przy opracowywaniu znaku towarowego?
Po pierwsze, należy zbadać czy znak posiada kluczową cechę, a mianowicie zdolność odróżniającą. Posiadanie przez znak towarowy dostatecznych znamion odróżniających – konkretnej zdolności odróżniającej – jest bowiem podstawową przesłanką braną pod uwagę przez Urząd Patentowy RP (UPRP) przy rejestracji znaku towarowego na terytorium Polski jak też przez Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) przy rejestracji unijnych znaków towarowych ważnych w krajach członkowskich Unii Europejskiej.
Dostateczne znamiona odróżniające umożliwiają odbiorcom zapamiętanie znaku i jego identyfikację w połączeniu z towarem pochodzącym od danego podmiotu, na tle grupy towarów tego samego rodzaju pochodzących od innych firm. Punkt odniesienia stanowi modelowy przeciętny konsument, rozumiany jako właściwie poinformowany, dostatecznie uważny i rozsądny konsument danej grupy towarów.
Innymi słowy, zdolność odróżniająca to właściwość oznaczenia, która pozwala odbiorcy na świadome powtórzenie zakupu oznaczonego nim towaru lub też jego uniknięcie (jeśli towar czy usługa nie spełniła jego oczekiwań), dzięki zidentyfikowaniu towarów jako pochodzących z określonego źródła.
A po drugie należy ocenić czy nasz znak nie posiada charakteru opisowego, gdyż są to ustawowe przeszkody w udzieleniu prawa ochronnego. Od rejestracji wyłączone są bowiem oznaczenia:
- które nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone, jak też
- które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
Po dokonaniu weryfikacji zdolności rejestrowej naszego oznaczenia możemy przystąpić do opracowania podania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy. W tym celu należy podjąć decyzję jaki rodzaj znaku towarowego będzie właściwy dla oznaczania naszych towarów czy usług. Najczęściej wybierane są znaki towarowe słowne bądź słowno-graficzne.
Kolejnym krokiem jest ustalenie wykazu towarów i usług. Należy pamiętać, że zakres ochrony naszego znaku towarowego określamy poprzez wskazanie towarów bądź usług które będą oznaczane naszym znakiem towarowym. Jest to ważny element wniosku gdyż wykaz towarów i usług określa zakres ochrony.
Przed dokonaniem zgłoszenia należy rozważyć także zasięg terytorialny obowiązywania znaku towarowego. Dokonując rejestracji w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej (UPRP) uzyskamy prawo ochronne na terytorium kraju. Jeśli planujemy działalność poza granicami kraju, na przykład w państwach członkowskich Unii Europejskiej możemy ubiegać się o ochronę znaku unijnego w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), który jest ważny we wszystkich krajach UE. Ponadto można uzyskać ochronę w innych jurysdykcjach przez system madrycki lub bezpośrednio w urzędach poszczególnych krajów.
Rejestracja znaku towarowego zapewnia właścicielowi prawo wyłącznego używania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób zawodowy lub zarobkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku ochrony znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP bądź na terytorium państw członkowskich UE w przypadku ochrony unijnego znaku towarowego, co oznacza, że masz prawo do korzystania z tego znaku oraz możesz dochodzić swoich praw w przypadku naruszeń.
Czas ochrony: po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku UPRP wydaje decyzje o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy na okres 10 lat, liczony od daty zgłoszenia znaku towarowego. Uprawniony może przedłużać ważność znaku co 10 lat poprzez uiszczenie opłat okresowych. Jeśli nie zostanie wniesiona opłata na kolejny okres ochrony prawo ochronne wygasa.
Korzyści wynikające z rejestracji znaku towarowego
Prawo do dochodzenia roszczeń: jako właściciel zarejestrowanego znaku towarowego, w przypadku naruszenia prawa możesz dochodzić roszczeń przed sądem w postępowaniu cywilnym i żądać zaniechania naruszania prawa, jak też naprawienia wyrządzonej szkody.
Wzmacnianie wizerunku marki: rejestracja znaku towarowego zwiększa jego wartość i buduje zaufanie wśród klientów, co przekłada się na lojalność konsumentów.
Wyłączne prawo do używania zarejestrowanego znaku towarowego: rejestracja znaku towarowego daje prawo zakazania innej osobie bezprawnego używania w obrocie gospodarczym znaku identycznego bądź podobnego, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, co pozwala chronić znak towarowy przed nieuczciwą konkurencją.
Możliwość zbycia: zarejestrowany znak towarowy stanowi cenne aktywo, które można zbywać.
Udzielanie licencji: posiadając zarejestrowany znak towarowy można udzielić innej osobie odpłatnego upoważnienia do używania znaku, uzyskując dodatkowe środki finansowe.
Zwiększenie wartości przedsiębiorstwa: posiadanie zarejestrowanego znaku towarowego zwiększa wartość firmy, co jest istotne w kontekście zbycia lub pozyskiwania inwestorów.
Narzędzie marketingowe: zarejestrowany znak ułatwia promocję produktów i usług, ponieważ klienci łatwiej zapamiętują towary oznaczone indywidualnym znakiem towarowy. Poprzez długofalowe działania promocyjne produktów oznaczanych znakiem oraz wysoką jakość oferowanych towarów buduje się zaufanie wśród klientów, a w konsekwencji renomę znaku towarowego.
Rejestracja znaku towarowego jest więc ważnym krokiem w strategii ochrony marki, który przynosi wymierne korzyści dla przedsiębiorstwa.
