Zgodnie z ustawową definicją znaku towarowego: znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa oraz możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony.
Tradycyjne (typowe) znaki towarowe
Znak towarowy jest dobrem niematerialnym, przyjmującym określoną formę przedstawieniową, np. jako wyraz, logotyp, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna, w tym kształt towaru lub opakowania, a także dźwięk. Znak towarowy jest wiązany z towarem bądź usługą i w konsekwencji powstaje związek znaku towarowego z danym towarem lub usługą w świadomości odbiorców. Tak więc istotą znaku towarowego jest wykreowanie pozytywnego wyobrażenia o właściwości i jakości oferowanych towarów bądź usług. W konsekwencji znak towarowy staje się oznaczeniem odróżniającym, nośnikiem określonych informacji dla klientów.
Pod pojęciem tradycyjnych (konwencjonalnych) znaków towarowych rozumie się znaki postrzegane zarówno zmysłem wzroku, jak i słuchu albo samym zmysłem wzroku. Tego rodzaju znaki występują w obrocie najczęściej.
Nietradycyjne (nietypowe) znaki towarowe
Nietypowe znaki towarowe, zwane także niekonwencjonalnymi, to takie oznaczenia, które wykraczają poza tradycyjne znaki słowne, graficzne czy słowno-graficzne i mogą być postrzegane nie tylko wzrokowo, ale także innymi zmysłami. Mogą mieć formę kolorów, dźwięków, zapachów, smaków, gestów, kształtów przestrzennych i innych unikalnych form identyfikacji danego przedsiębiorstwa i jego produktów lub usług.
Podział nietypowych znaków towarowych
Nietypowe znaki towarowe dzieli się zwyczajowo na dwie grupy:
- Znaki postrzegalne wzrokowo, takie jak:
- Znaki pozycyjne – wskazują konkretny sposób, w jaki znak jest umieszczony lub przymocowany do produktu (np. pasy na bucie).
- Znaki przestrzenne – obejmują kształt trójwymiarowy, np. butelkę Coca-Coli.
- Kolory lub zestawienia kolorów używane na produkcie w sposób jednoznacznie kojarzony z marką.
- Znaki ruchome – składające się z ruchu lub zmiany położenia elementów znaku towarowego.
- Gesty jako znaki towarowe (np. gest solenia mięsa).
- Hologramy – zawierające elementy holograficzne.
- Multimedialne znaki towarowe (np. animacje).
- Deseń, faktura lub wzór (np. tkanina z powtarzającym się motywem graficznym).
- Znaki towarowe odbierane innymi zmysłami:
- Znaki dźwiękowe – np. motywy muzyczne, melodie, sygnały dźwiękowe, onomatopeje.
- Znaki zapachowe – np. zapach świeżo skoszonej trawy.
- Znaki smakowe.
- Znaki dotykowe.
Przesłanki rejestracji nietradycyjnych znaków towarowych:
- Zdolność odróżniająca – znak musi jednoznacznie wskazywać na pochodzenie towaru lub usługi.
- Możliwość przedstawienia znaku w rejestrze urzędu patentowego w sposób jasny, trwały i dokładny (tzw. kryteria Sieckmanna).
- Trudność techniczna przedstawienia niektórych znaków (np. zapachów, smaków, gestów).
Ochrona znaków towarowych nietypowych daje przedsiębiorcom możliwość budowy unikatowego wizerunku marki i silniejszej pozycji na rynku. Uzyskanie ochrony tego rodzaju znaków jest bardziej skomplikowane niż w przypadku tradycyjnych, ze względu na wymogi formalne dotyczące zdolności odróżniającej i przedstawienia znaku.
W przypadku znaków smakowych badane są następujące aspekty:
- Zmysłowa postrzegalność – znak musi być postrzegalny zmysłem smaku i jednoznacznie odróżnialny, nie może być cechą funkcjonalną produktu.
- Jasne, precyzyjne, trwałe i jednoznaczne przedstawienie – trudne do osiągnięcia w przypadku smaków (tzw. kryteria Sieckmanna).
- Zdolność odróżniająca – smak musi wskazywać na pochodzenie towaru, nie być tylko jego cechą.
- Samodzielność znaku – smak musi samodzielnie pełnić funkcję znaku, a nie być tylko elementem produktu.
W praktyce urzędy często odmawiają ochrony dla znaków smakowych z powodu trudności w ich trwałym i precyzyjnym przedstawieniu oraz braku zdolności odróżniającej. Smak jest raczej traktowany jako cecha produktu niż oznaczenie pochodzenia.
Korzyści z rejestracji nietradycyjnych znaków towarowych
Znaki towarowe są podstawą budowania wizerunku i reputacji marki, co przekłada się na zaufanie klientów do oferowanych towarów lub usług.
Posiadanie zarejestrowanego znaku towarowego pozwala na skuteczne egzekwowanie praw i blokowanie sprzedaży podróbek.
Symbol ® zwiększa zaufanie i rozpoznawalność marki.
Zarejestrowany znak towarowy może być przedmiotem licencji lub sprzedaży.
Podsumowanie
Wykorzystywanie zarejestrowanych nietradycyjnych znaków towarowych w działalności gospodarczej pozwala budować wiarygodną markę i przynosi korzyści finansowe. Bez odpowiedniej ochrony prawa mogą być łatwo naruszane, co negatywnie wpływa na reputację marki.
Dzięki współpracy z rzecznikami patentowymi FGGH IP właściwie zabezpieczysz i zarejestrujesz zarówno tradycyjne, jak i nietradycyjne znaki towarowe.
