Walka z podróbkami – jak skutecznie egzekwować prawa patentowe i znakowe?

Problem podróbek jest ciągle aktualny i wymaga zdecydowanych działań zarówno ze strony przedsiębiorców, jak i konsumentów. Z każdym rokiem, gdy na rynku pojawia się więcej renomowanych marek, wzrasta również aktywność podmiotów, które próbują zarobić kosztem producentów oryginalnych produktów. Dla niektórych konsumentów okazja nabycia tańszego towaru może wydawać się atrakcyjna, lecz dla przedsiębiorców oznacza to często znaczne straty finansowe oraz ryzyko utraty renomy.

Z artykułu dowiesz się:

• jak zdefiniować podróbki w kontekście prawnym i jakie są konsekwencje ich stosowania,
• w jaki sposób podróbki wpływają na rynek i przestrzeń konsumencką,
• co mówi polskie prawo na temat ochrony własności przemysłowej wobec podróbek,
• jakie działania są uznawane za naruszenie praw do znaków towarowych,
• dlaczego podróbki mogą być niebezpieczne dla zdrowia i bezpieczeństwa,
• jak efektywnie chronić swoje marki i produkty przed podrabianiem,
• co konsumenci mogą zrobić, by unikać kupowania podróbek.

Podróbki w świetle ustawy Prawo własności przemysłowej – czym są?

Podróbka, w potocznym ujęciu przeglądu od AI to nielegalna imitacja lub kopia oryginalnego produktu, np. odzieży, perfum, zegarków czy dokumentów, która jest tworzona w celu wprowadzenia w błąd klienta lub odbiorcy co do jej autentyczności i jakości. Podrobione towary często wykorzystują znaki towarowe oryginalnych produktów, a ich produkcja, sprzedaż lub promocja stanowią naruszenie prawa, głównie praw do znaku towarowego.

Podpowiedź, jaką podaje nam Google jest całkiem trafna i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

Polska ustawa Prawo własności przemysłowej definiuje zarówno konkretne czyny zabronione związane z podrobionymi znakami towarowymi, wprowadza sankcje za ich popełnienie, jak też wyjaśnia, jakie działania są zakazane.

Ustawa prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r., w art. 120 ust. 3 pkt 3 definiuje pojęcie podrobionych znaków towarowych. Pod pojęciem tym rozumie się:

Użyte bezprawnie znaki identyczne lub takie, które nie mogą być odróżnione w zwykłych warunkach obrotu od znaków zarejestrowanych, dla towarów objętych prawem ochronnym.

Prawo przewiduje zatem dwa przypadki, które definiują, jakie oznaczenia towarów czy usług mogą być traktowane jako podrobione:

• IDENTYCZNOŚĆ – to znak taki sam jak oryginalny, który powiela wszystkie elementy składające się na znak towarowy, a jeśli ma różnice, są one tak niewielkie, że pozostają niezauważone przez konsumenta.
• ZNAK, KTÓRY NIE MOŻE BYĆ ODRÓŻNIONY OD INNEGO ZNAKU – to znak łudząco podobny do oryginalnego, tj. podobny w stopniu wysokim lub bardzo wysokim. To znak, który postrzegamy jako nieco inny, ale różnice są na tyle nieznaczne, że uznajemy, że jest to znak oryginalny.

Co zatem jest zakazane, a co dozwolone

To co jest zakazane, zostało zdefiniowane w art. 305 ust. 1 prawa własności przemysłowej. Wspomniany przepis zakazuje:

1. Oznaczania towarów lub usług w celu wprowadzenia do obrotu towarów podrobionym znakiem towarowym (oznaczanie = naklejenie, naszycie, namalowanie, wytłoczenie, wycięcie, opieczętowanie)
2. Dokonywania obrotu towarami oznaczonymi takim znakiem (obrót= sprzedaż, dzierżawa, najem).

Warto podkreślić, że uznanie, że mamy do czynienia z podróbką nie jest uzależnione od tego, czy uprawniony do danego znaku towarowego poniósł rzeczywistą szkodę. Bez znaczenia jest również to, czy dany konsument miał świadomość, że otrzymuje towar oznaczony podrobionym znakiem towarowym. Liczy się zatem samo działanie po stronie producenta/sprzedawcy, niezależnie od tego, jakie reakcje wywołuje u przeciętnego odbiorcy.

Co zatem jest dozwolone – czego prawo nie zakazuje:

• Ochroną prawa objęte są tylko znaki zarejestrowane. W rezultacie oznaczanie towaru znakiem, który nie został zarejestrowany, bądź jest w trakcie rejestracji – nie będzie się mieściło w zakazach, jakie nakłada art. 305 ustawy pwp.
• Ochrona znaku towarowego przyznawana jest na określone towary i usługi. Tym samym podrobiony znak, nałożony na inny towar niż objęty ochroną zarejestrowanego znaku, nie podlega zakazom z przepisu art. 305 ustawy pwp.
• Ochrona obejmuje tylko przypadki, w których nabywcy trudno odróżnić podróbkę od oryginału. W praktyce możemy widzieć np. buty oznaczone marką, która tylko na pierwszy rzut oka przypomina markę, ale z łatwością można odróżnić taki produkt od oryginału. Jeśli bez problemu można stwierdzić, że mamy do czynienia z podr&#iasutra;zbą, tego rodzaju sytuacje nie podlegają ochronie.

Co grozi za naruszenie przepisów zakazujących „stosowania” podróbek?

Art. 305 ustawy Prawo własności przemysłowej mówi, że:

„Kto, w celu wprowadzenia do obrotu, oznacza towary podrobionym znakiem towarowym, w tym podrobionym znakiem towarowym Unii Europejskiej, zarejestrowanym znakiem towarowym lub znakiem towarowym Unii Europejskiej, którego nie ma prawa używać, lub dokonuje obrotu towarami oznaczonymi takimi znakami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”

Inaczej karana jest recydywa i sprawy mniejszej wagi.

Dlaczego podróbki są złe, a walka z nimi tak ważna?

Obecność podrabianych towarów na rynku wpływa negatywnie na wartość znaku towarowego, osłabia funkcję odróżniającą znaku, grozi utratą renomy znaku czy producenta, a niszczy zaufanie konsumentów do marek. Przy markach renomowanych, konsekwencje utraty zaufania grożą ogromnymi stratami, zarówno finansowymi, jak i wizerunkowymi.

Na sprawę podróbek należy zatem patrzeć dwutorowo;

• Z punktu widzenia producentów znanych marek – sprzedaż podróbek obniża ich przychody, ale też zwyczajnie podcina skrzydła, z uwagi na duże inwestycje poczynione w rozwój produktu, jego jakość czy reklamę
• Z punktu widzenia konsumentów – nabycie podróbki daje krótkotrwałe i złudne zadowolenie. Podróbki najczęściej nie spełniają norm jakości, szybciej się psują, tracą wygląd. Co ważniejsze – istnieją sektory, w których podróbki mogą zagrażać bezpieczeństwu. Nie trudno wyobrazić sobie ryzyko z zastosowania podrobionego leku, żywności, czy kosmetyku. Trzeba wykazać się ostrożnością.

Jak skutecznie przeciwdziałać podróbkom?

Musimy odróżnić strony tego samego problemu, którym przypadają różne role:

1. rola przedsiębiorcy
2. Warto rejestrować znaki towarowe- brak rejestracji znaku wprost wyklucza możliwość ścigania podróbkowiczów w oparciu o przepisy prawa własności przemysłowej.
3. Dobrym pomysłem jest stale monitorować rynek pod kątem pojawiania się podróbek i szybko oraz stanowczo reagować.
4. Mając rejestrację znaku warto złożyć wniosek o ochronę znaku na granicy – w ten sposób kontrolujemy nielegalny import podrobionych towarów.
5. Warto konsultować każdy przypadek potencjalnego naruszenia prawa ze specjalistą, rzecznikiem patentowym – szybka reakcja eliminuje problem u źródła.
6. Rolą przedsiębiorcy jest również edukowanie – w szkołach, gdzie rozpoczyna się „fascynacja” markami i chęć ich posiadania; warto uświadamiać, że podróbki to „szczęście” na krótką metę, kosztem uczciwego przedsiębiorcy.
7. rola konsumenta
8. Warto mieć świadomość gorszej jakośći, pozornego luksusu, kosztem uczciwych przedsiębiorców – należy unikać zakupów w podejrzanych miejscach, sprawdzać sprzedawców robiąc zakupy online.
9. Kupując produkt warto zwrócić uwagę na jakość wykonania produktu, opakowanie, logo producenta – porównać je do innych punktów sprzedaży.
10. Niska cena często = się podróbka; należy mieć oczy otwarte, porównywać z innymi produktami, czytać opinie.

Podsumowanie

Należy sobie zdawać sprawę z tego, że podróbki to nie tylko problem wizerunkowy czy „nieszkodliwe imitacje” – to realne naruszenie prawa, które uderza zarówno w przedsiębiorców, jak i w konsumentów. Ostatecznie, nikt nie wychodzi dobrze na handlem podróbkami, no może z wyjątkiem nieuczciwych sprzedawców, ale tego ogniwa nie należy chronić.

Zarówno z punktu widzenia zdrowia i bezpieczeństwa nabywców, poszanowania praw przedsiębiorców, jak i zwykłej uczciwości, warto podejmować walkę z podróbkami. Taka walka wymaga połączenia istniejących narzędzi prawnych i nieustającej czujności. Rejestracja znaku, monitoring i konsekwentne reagowanie na naruszenia to najlepsza strategia dla przedsiębiorcy, by chronić markę oraz eliminować nielegalne praktyki nieuczciwych konkurentów, utrzymując przy tym lojalność klientów.

FAQ