Wiele już napisano na temat znaków towarowych i sensu ich ochrony. Ilekroć jednak spotykamy się z przedsiębiorcami lub uczestniczymy w różnych wydarzeniach, na których przedsiębiorcy prezentują swoje osiągnięcia, kolejny raz przekonujemy się, że mówienie o istocie znaków towarowych jest potrzebne, a wręcz konieczne.
To zaskakujące, ale okazuje się, że nawet ogromni gracze rynkowi potrafią nie zauważać, że ich cenne produkty/usługi identyfikuje wśród klientów przede wszystkim nazwa lub logo. Nie zauważają też, że wraz ze wzrostem popularności „ich marki”, znajduje się nierzadko jakiś „chętny ktoś” do tego, żeby właśnie tę konkretną nazwę zastrzec ale już na własną rzecz, skoro przedsiębiorca tę opcję zaniedbał.
Skutki, konsekwencje – i co dalej?
Okazuje się, że brak należytego zadbania o swoją własność, unikalność (w najgorszym scenariuszu) skutkuje tym, że taki przedsiębiorca nie może dłużej posługiwać się daną marką, bo nie jest jego albo nigdy nawet jego nie była (bo nie miał takiej wiedzy zawczasu).
Co wtedy? Nie raz zdarza się, że firma musi wtedy wdrożyć plan B – kosztowny i wizerunkowo niepewny rebranding są równoznaczne z pewną porażką, stratą czasu i pieniędzy.
Pamiętaj Przedsiębiorco!
W Polsce ochrona marki (prawo do jej wyłącznego wykorzystania) rozpoczyna się wraz z jej rejestracją, a nie z momentem rozpoczęcia jej używania, jak to ma miejsce np. w USA. Mają duże doświadczenie w sporach o prawo do marki, mamy zawsze tę samą, sprawdzona radę. Przedsiębiorco (!) zadbaj o ochronę zanim zainwestujesz w markę! Upewnij się, że będzie faktycznie Twoja! Inaczej wyświadczysz miły gest swojemu konkurentowi, dając mu swoją twórczą pracę na tacy.
Czym w ogóle jest znak towarowy?
Przypomnijmy, że znak towarowy, potocznie zwany „marką”, to oznaczenie (słowo, logo, kolor, lub kombinacja tych elementów), które służy do identyfikacji i odróżnienia produktów lub usług danej firmy od produktów lub usług konkurencji.
Ochrona znaku towarowego jest kluczowa dla każdej firmy z kilku powodów:
- Identyfikacja: Znak towarowy umożliwia konsumentom rozpoznawanie i identyfikowanie produktów lub usług konkretnej marki. Jest to element budowania marki i lojalności klientów;
- Zabezpieczenie interesów: Ochrona marki chroni inwestycję przed wykorzystaniem przez konkurencję;
- Przewaga konkurencyjna: Posiadanie silnej marki może przynieść przewagę konkurencyjną na rynku, a finalnie – prowadzić do większej sprzedaży i wzrostu rynkowego udziału przedsiębiorcy;
- Instrument do ataku i obrony: Posiadanie zarejestrowanego znaku towarowego daje firmie prawne narzędzie do ścigania osób naruszających jej prawa, co obejmuje możliwość dochodzenia odszkodowań oraz żądania zwrotu uzyskanych przez nieuczciwego przedsiębiorcę korzyści
Co zatem daje ochrona znaku towarowego?
Ochrona znaku towarowego nie tylko chroni interesy finansowe firmy, ale również buduje jej wartość rynkową i zaufanie wśród klientów. Jest, a przynajmniej powinna być kluczowym elementem strategii biznesowej i rozwoju przedsiębiorstw w długoterminowej perspektywie.
Zasadniczo, przedsiębiorcy decydują się na początku swojej drogi na ochronę znaku towarowego w Polsce lub w Unii Europejskie. Decyzja o wyborze jednej z tych dróg wymaga rozważenia kilku istotnych kwestii, takich jak zakres ochrony, planowane inwestycje, docelowy odbiorca oraz koszty.
Zakres ochrony znaku towarowego
- Polska (PL):
Rejestracja znaku towarowego w Polsce zapewnia ochronę tylko na terenie Polski. Ochrona dotyczy zatem tylko rynku krajowego, co może być wystarczające wyłącznie dla firm działających głównie lokalnie lub pod znakiem, który ma znaczenie tylko dla polskich konsumentów (np. polski slogan). Myśląc o zakresie używania trzeba pamiętać o planach przyszłościowych, a nie wyłącznie teraźniejszych.
- Unia Europejska (EU):
Rejestracja znaku towarowego UE zapewnia ochronę we wszystkich 27 krajach członkowskich UE. Jednolita rejestracja umożliwia ochronę na całym europejskim rynku, co ułatwia zarządzanie i egzekwowanie prawami do znaku jako identyfikacji danego przedsiębiorcy w odniesieniu do konkretnych dóbr.
Ochrona znaku unijnego, perspektywicznie, daje szanse większego rozwoju, przy dostępności produktów/usług przedsiębiorcy poza Polską. Pozwala na uniknięcie ryzyka, że przykładowo w Niemczech pojawi się konkurent, który wcześniej zastrzeże dany znak towarowy kiedy my działaliśmy i myśleliśmy o ochronie wyłącznie lokalnie.
Pamiętajmy:
Data zgłoszenia znaku towarowego = data zastrzeżenia pierwszeństwa wobec innych.
Procedura rejestracji:
- Polska (PL):
Zgłoszenie znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP. Procedura jest prowadzona zgodnie z przepisami prawa polskiego. Trwa około pół roku.
- Unia Europejska (EU):
Zgłoszenie znaku towarowego w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) w Alicante, Hiszpania. Procedura prowadzona jest w oparciu o ujednolicone przepisy prawa unijnego (rozporządzenie). Trwa około pół roku.
Koszty:
- Polska (PL):
Koszty rejestracji i utrzymania są niższe niż dla znaku towarowego Unii Europejskiej. Opłaty urzędowe za zgłoszenie znaku towarowego w 1 klasie (+ rejestracja) to koszt 890 PLN.
- Unia Europejska (EU):
Koszty rejestracji znaku unijnego są wyższe niż dla znaku krajowego, ale dają jednolitą ochronę na obszarze UE. Opłaty urzędowe za zgłoszenie znaku towarowego w 1 klasie (+ rejestracja) to koszt 850 EUR.
Warto pamiętać, że dla małych i średnich przedsiębiorców przewidziane jest unijne wsparcie na zgłoszenia znaków towarowych w postaci bezzwrotnych bonów przyznawanych w ramach funduszu SME Fund. Środki przyznawane są do wyczerpania puli na dany rok.
Podsumowując…
Wybór między rejestracją znaku towarowego w Polsce a Unii Europejskiej zależy głównie od strategii rozwoju firmy i jej planów dotyczących działalności na danych rynkach. Dla firm planujących ekspansję na inne kraje UE, znak towarowy unijny jest zdecydowanie bardziej uzasadnioną inwestycją, bowiem gwarantuje jednolitą ochronę na szerokim obszarze.
Z kolei mniejsze firmy, skupiające się głównie na rynku krajowym, mogą znaleźć korzyści w tańszej procedurze rejestracji znaku towarowego w Polsce, którego używanie nie wykracza poza Polskę.
Przed podjęciem decyzji warto konsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie własności intelektualnej, aby wybrać najlepsze rozwiązanie dostosowane do indywidualnych potrzeb i strategii firmy. W FGGH IP chętnie doradzamy przedsiębiorcom, po zapoznaniu się z konkretnymi potrzebami firmami oraz planowaną ekspansją. Każda decyzja musi mieć oparcie w kapitale ludzkim i długofalowych planach – to szalenie ważne.
