W związku z najnowszymi zmianami w unijnych przepisach dotyczących ochrony wzorów przemysłowych, przedsiębiorcy i właściciele wzorów przemysłowych powinni przygotować się na istotne unowocześnienia.
Nowe zasady zostaną wprowadzone w życie od 1 maja 2025 r. (I pakiet zmian) oraz od 1 lipca 2026 r. (II pakiet zmian). Wprowadzone zmiany wynikają z analizowanych przez lat potrzeb użytkowników korzystających z przywilejów, jakie dają wzory przemysłowe, w szczególności w zakresie: dostosowania definicji wzoru przemysłowego do nowoczesnych technologii, rozszerzenia zakresu ochrony uprawnionych, potrzeby uproszczenia procedur oraz harmonizacji przepisów dotyczących wzorów przemysłowych z innymi regulacjami obowiązującymi w Unii Europejskiej.
Podstawę zmian stanowi uchwalenie dwóch aktów prawnych:
- Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2822 z 23 października 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 6/2002 w sprawie wzorów wspólnotowych i uchylającego rozporządzenia Komisji (WE) nr 2246/2002
- Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2823 w sprawie prawnej ochrony wzorów przemysłowych („dyrektywa przekształcona”)
Główne zmiany w przepisach
Nowa terminologia:
- Dotychczasowe „zarejestrowane wzory wspólnotowe” i „niezarejestrowane wzory wspólnotowe” stają się odpowiednio „zarejestrowanymi wzorami UE” (REUD) i „niezarejestrowanymi wzorami UE” (UEUD)
- Sąd ds. Wzorów Wspólnotowych staje się Sądem ds. Wzorów UE
- Wprowadzono identyfikację ochrony zarejestrowanego wzoru – litera „D” zamknięta w okręgu (D) – zwiększenie widoczności ochrony wzoru przemysłowego
Rozszerzona definicja wzoru UE:
- Nowa definicja wzoru obejmuje teraz także animację. Animację należy rozumieć jako stopniową zmianę cech projektu, z zachowaniem lub bez zachowania ich tożsamości.
Nowa definicja wzoru przemysłowego:
Wzór przemysłowy – oznacza postać całego produktu lub części produktu wynikającą z cech, w szczególności linii, konturów, kolorów, kształtu, faktury lub materiałów samego produktu lub jego dekoracji, włączając w to ruch, przechodzenie lub jakikolwiek inny rodzaj animacji tych cech
- Definicja produktu uwzględnia obecnie również elementy niefizyczne, takie jak graficzne interfejsy użytkownika, logotypy i inne elementy cyfrowe.
Nowa definicja produktu:
Produkt – oznacza każdy przedmiot przemysłowy lub rękodzielniczy inny niż programy komputerowe, niezależnie od tego, czy jest on ucieleśniony w przedmiocie fizycznym, czy też materializuje się w formie niefizycznej.
Dostosowanie do technologii druku 3D:
- Wprowadzono ochronę wyłącznych praw dotyczących wzorów używanych w druku 3D, obejmującą m.in. tworzenie, pobieranie, kopiowanie i rozpowszechnianie cyfrowych nośników lub oprogramowania utrwalających wzór.
Nowe wyjątki:
- Dozwolone jest wykorzystanie wzorów w celach komentowania, krytyki lub parodii (ochrona wolności słowa)
- Wprowadzono na „stałe” klauzulę naprawczą, wyłączającą ochronę wzorów części zamiennych używanych do przywrócenia pierwotnego wyglądu złożonych produktów, takich jak samochody. Ten wyjątek ma zastosowanie tylko i wyłącznie do celów naprawy, a część zamienna musi odpowiadać wyglądem części oryginalnej.
Zmiany w opłatach za zgłoszenie i przedłużenie ochrony:
- Opłata za zgłoszenie wzoru: wprowadzono jednolitą opłatę w wysokości 350 EUR, która obejmuje zarówno rejestrację, jak i publikację (do tej pory obowiązywały dwie oddzielne opłaty).
- Opłata za zbiorowe zgłoszenia: opłata za każdy wzór będzie wynosiła 125 EUR
- Odroczenie publikacji: opłata pozostaje na poziomie 40 EUR dla pierwszego wzoru, z dodatkową opłatą 20 EUR za każdy kolejny wzór.
- Opłaty za przedłużenie ochrony:
- Pierwsze przedłużenie wzrasta z 90 EUR do 150 EUR
- Drugie przedłużenie wzrasta z 120 EUR do 250 EUR
- Trzecie przedłużenie wzrasta z 150 EUR do 400 EUR
- Czwarte przedłużenie wzrasta z 180 EUR do 700 EUR.
Usprawnienie procedur zgłaszania:
- Wszystkie zgłoszenia wzorów przemysłowych muszą być składane bezpośrednio do EUIPO, eliminując możliwość składania ich za pośrednictwem urzędów krajowych
- Opłata za zgłoszenie musi zostać uiszczona w ciągu miesiąca, aby ustalić datę zgłoszenia
- Usunięto wymóg jednej klasy dla zgłoszenia zbiorowego. Wprowadzono limit 50 wzorów w ramach jednego zgłoszenia.
- Obniżono opłaty za wniosek o unieważnienie wzoru przemysłowego – ma ona wynosić 320 EUR zamiast 350 EUR oraz za odwołanie (po zmianach – 720 EUR)
Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Przyjęte zmiany sprzyjają harmonizacji systemu ochrony własności intelektualnej w Unii Europejskiej, zapewniając większą przejrzystość i efektywność, dają też nowe możliwości uprawnionym z rejestracji wzorów przemysłowych w Europie. Przedsiębiorcy powinni dokładnie zapoznać się z nowymi regulacjami, aby w pełni wykorzystać korzyści wynikające z uproszczonych procedur i nowych możliwości ochrony wzorów.
Więcej informacji na temat zmian można znaleźć na stronie EUIPO. W razie pytań zachęcamy do kontaktu z naszymi ekspertami.
