Zgodnie z definicją ustawową, wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać całego wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, teksturę lub materiał samego produktu i/lub jego ornamentacji. Wskazanie sposobów i środków kształtowania postaci wytworu ma charakter przykładowy.
Produkt oznacza każdy przedmiot przemysłowy lub rękodzielniczy, włączając w to między innymi części przeznaczone do stworzenia produktu złożonego, opakowanie, wygląd zewnętrzny, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, jednakże z wyłączeniem programów komputerowych;
Otwarty katalog postaci wytworów zawarty w ww. definicji jest właściwym podejściem, zwłaszcza obecnie, gdy obserwujemy powstawanie nowych form wykorzystywania wzorów w środowisku cyfrowym, a postęp technologiczny i rozwój sztucznej inteligencji przyspiesza.
Nowa postać produktu
Istotą wzornictwa przemysłowego jest działalność twórcza mająca na celu opracowanie nowej, indywidualnej postaci produktu. Bardzo często są to wytwory łączące sztukę, rzemiosło, przemysł i technologię. Mają one na celu zaspokojenie potrzeb nie tylko materialnych ale także estetycznych. Wzornictwo koncentruje się bowiem na tworzeniu oryginalnych designów i wytyczaniu nowych trendów. To w tych wytworach funkcja spotyka się z formą.
Zastrzeżenie wzoru przemysłowego podkreśla atrakcyjny wygląd produktu i jest jednym z głównych czynników, które wpływają na decyzję zakupową konsumentów. Wzornictwo przyczynia się do rozwoju i różnorodności ofert na rynku i daje producentom istotną przewagę konkurencyjną, jak też zwiększa wartość produktu.
Twój wzór przemysłowy musi być nowatorski i mieć indywidualny charakter. Oznacza to, że musi być nowy i różnić się od ogólnego wrażenia wywieranego przez poprzednie projekty. Musi również przestrzegać norm porządku publicznego i moralności.
Co chroni wzór przemysłowy?
Zastrzeżenie wzoru przemysłowego obejmuje zewnętrzną postać produktu. Uzyskując prawo z rejestracji wzoru przemysłowego chronimy wygląd lub cechy estetyczne danego produktu. Wzory mogą mieć postać trójwymiarową (kształty) lub dwuwymiarową (symbole graficzne, graficznych interfejsów użytkownika (GUI), logo, kroje pisma, wzory tkanin).
Wzory przemysłowe są wykorzystywane w różnorodnych sektorach gospodarki w odniesieniu do szerokiej gamy produktów przemysłowych i rękodzielniczych: od opakowań i pojemników po meble i artykuły gospodarstwa domowego, od sprzętu oświetleniowego po biżuterię, od urządzeń elektronicznych po tekstylia. Sektory te są pogrupowane w 32 klasach Locarno (międzynarodowa klasyfikacja wzorów przemysłowych).
Jakich cech nie chroni wzór przemysłowy?
Zastrzeżenie wzoru przemysłowego daje prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, które nie obejmuje cech wytworu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej lub takich, które muszą być odtworzone w dokładnej formie i wymiarach w celu umożliwienia mechanicznego połączenia go lub współdziałania z innym wytworem. W konkretnym produkcie fizycznym cechy czysto wizualne stanowią nierozerwalną całość z cechami technicznymi i użytkowymi. W fazie projektowania są one uwzględniane kompleksowo, niemniej ochrona w ramach wzoru przemysłowego dotyczy tylko cech wizualnych produktu, które nie wynikają z jego funkcji technicznej. Wyłączenie to dotyczy także cech wytworu, które muszą być wiernie odtworzone, tak by możliwe było mechaniczne połączenie go z innym wytworem. Zasada ta nie obowiązuje w przypadku wzorów dotyczących całościowo zaprojektowanych systemów modularnych.
Czy badane jest używanie zgłaszanego produktu?
To, czy zgłaszany produkt jest rzeczywiście wytwarzany lub używany, lub może być wytwarzany lub używany w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, nie będzie badane.
To, czy wzór przemysłowy ujawnia wygląd całości lub części „produktu”, będzie badane w świetle samego wzoru, w zakresie, w jakim wyjaśnia on charakter produktu, jego zamierzone przeznaczenie lub funkcję, oraz wskazania produktów, w których wzór ma być zawarty lub do których ma być zastosowany.
Jak długo trwa ochrona wzoru przemysłowego?
Ochrona wzoru przemysłowego może trwać maksymalnie przez 25 lat, podzielone na 5 letnie okresy.
Jakie są możliwe systemy ochrony wzoru przemysłowego?
Odpowiedź na pytanie Jak zastrzec wzór przemysłowy? znajdziemy po analizie możliwych systemów ochrony:
1. system krajowy, czyli dokonanie zgłoszenia wzoru przemysłowego w urzędzie właściwym ds. ochrony własności przemysłowej w danym państwie. Zgłoszenia dokonuje się w języku urzędowym danego państwa oraz wnosi się obowiązujące w tym państwie opłaty. W wielu państwach, przy dokonywaniu zgłoszenia, konieczne jest działanie za pośrednictwem lokalnego pełnomocnika, z reguły będącego odpowiednikiem polskiego rzecznika patentowego;
2. system regionalny, czyli dokonanie zgłoszenia wzoru przemysłowego w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) w Alicante w Alicante, w Hiszpanii w celu uzyskania ochrony na obszarze całej Unii Europejskiej na podstawie jednego zgłoszenia. Innymi regionalnymi urzędami ds. własności przemysłowej, w których można dokonywać zgłoszeń są: Urząd Beneluxu ds. Własności Intelektualnej (BOIP), Afrykańska Organizacja Własności Przemysłowej (ARIPO) lub Afrykańska Organizacja Własności Intelektualnej (OAPI);
3. system międzynarodowy, czyli dokonanie zgłoszenia wzoru przemysłowego wzoru przemysłowego Biurze Międzynarodowym Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) w Genewie, w Szwajcarii. W wyniku takiego zgłoszenia istnieje możliwość uzyskania ochrony we wszystkich lub wskazanych przez Zgłaszającego państwach należących do Aktu genewskiego Porozumienia haskiego.
Co zyskujemy dzięki rejestracji wzoru przemysłowego?
Zastrzeżenie wzoru przemysłowego daje uprawnionemu prawo wyłącznego korzystania wzoru przemysłowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na obszarze ochrony, np. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w państwach członkowskich UE.
Jakie działania będą uznane za naruszenie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego?
Zastrzeżenie wzoru przemysłowego pozwala uprawnionemu sprzeciwić się takim działaniom jak:
- wytwarzanie produktu zawierającego chroniony wzór przemysłowy bez zgody jego właściciela będzie uznane za niezgodne z prawem.
- wprowadzenie na rynek produktu zawierającego chroniony wzór przemysłowy (lub do którego zastosowano dany wzór) bez zgody jego właściciela będzie uznane za niezgodne z prawem.
- sprzedaż produktu zawierającego chroniony wzór przemysłowy bez zgody jego właściciela będzie uznana za niezgodną z prawem.
- reklamowanie produktu zawierającego chroniony wzór przemysłowy bez zgody jego właściciela będzie uznane za niezgodne z prawem.
- importowanie/eksportowanie produktu zawierającego chroniony wzór przemysłowy bez zgody jego właściciela będzie uznane za niezgodne z prawem.
O czym pamiętać przygotowując zgłoszenie wzoru przemysłowego?
Sposoby przedstawienia wzoru
Zgłaszający powinien w sposób wyczerpujący ujawnić cechy wzoru przemysłowego.
Jak zastrzec wzór przemysłowy? Wzór przemysłowy można przedstawić w formie:
a) rysunków,
b) fotografii,
c) innych rodzajów ilustracji akceptowanych przez urząd.
Co to są rzuty wzoru?
Rzuty wzoru to jego wizualne przedstawienie. W celu przedstawienia cech wzoru przemysłowego można złożyć maksymalnie siedem różnych widoków, takich jak: widok z przodu, widok z góry, widok z dołu, widok z prawej strony, widok z lewej strony, widok z tyłu powiększenia, pozycje alternatywne, widoki rozstrzelone widoki częściowe, przekroje i sekwencje widoków poklatkowych, połączenie kilku formatów ilustracji i widoki perspektywiczne. Jeżeli na dostarczonej ilustracji wzoru przemysłowego można wyraźnie dostrzec wszystkie jego cechy , to wystarczy przedłożyć jeden widok.
Badanie rzutów wzoru przemysłowego
Ekspert sprawdzi, czy rzuty odnoszą się do tego samego wzoru, tj. do wyglądu jednego i tego samego produktu lub jego części. Obowiązkiem zgłaszającego jest złożenie poprawnego i kompletnego zgłoszenia (w tym przedstawienia wzoru). Urząd nie jest uprawniony do uzupełnienia braków w odniesieniu do niezgodnych widoków po zarejestrowaniu i opublikowaniu wzoru przemysłowego.
Brak tekstu lub symboli
Rysunki nie powinny zawierać elementów, które nie są nieodłącznie związane z samym wzorem przemysłowym, takich jak tekst objaśniający, liczby, strzałki, linie lub symbole.
Jeden widok
Każdy rysunek musi zawierać tylko jeden rzut wzoru przemysłowego.
Widoki w powiększeniu
Powiększone rzuty należy załadować jako odrębne rysunki.
Spójność
Aby wykluczyć element, którego nie chcesz rejestrować jak wzór przemysłowy, upewnij się, że został on wyłączony we wszystkich rzutach. Aby wyłączyć część produktu z ochrony, należy wyłączyć tę część za pomocą linii przerywanych, rozmycia lub cieniowania kolorów.
Widok całościowy
W przypadku przedłożenia widoków zdemontowanych produktów lub artykułów tworzących zestaw, należy również przedłożyć widok przedstawiający wszystkie zmontowane części lub elementy wzoru przemysłowego.
Zdobienia
Jeśli chcesz chronić dwuwymiarowy ornament lub wzór powierzchni, musisz przedstawić tylko te elementy i nie przesyłać rysunku wzoru przemysłowego, na którym jest on zastosowany do konkretnego produktu.
Kolory pojedyncze i kombinacje kolorów
Pojedynczy kolor może oczywiście być elementem wzoru przemysłowego, ale sam w sobie nie jest zgodny z definicją wzoru, ponieważ nie stanowi „wyglądu produktu”. Kombinacje kolorów mogą być akceptowane, jeśli można stwierdzić na podstawie konturów przedstawienia, że odnoszą się one do produktu, takiego jak na przykład logo lub symbol graficzny w klasie 32 klasyfikacji lokarneńskiej.
Muzyka i dźwięki
Muzyka i dźwięki same w sobie nie stanowią wyglądu produktu, a zatem nie są zgodne z definicją wzoru przemysłowego. Jednak graficzne przedstawienie kompozycji muzycznej w formie zapisu muzycznego kwalifikowałoby się jako wzór, gdyby zostało zgłoszone jako, na przykład, inne materiały drukowane w klasie 19-08 lub symbole graficzne w klasie 32 klasyfikacji lokarneńskiej.
Fotografie
Fotografia sama w sobie stanowi wygląd produktu, a zatem jest zgodna z definicją wzoru przemysłowego, niezależnie od tego, co ujawnia. Oznaczeniem produktu może być papier do pisania, karty do korespondencji i ogłoszenia z klasy 19-01, inne materiały drukowane z klasy 19-08 klasyfikacji lokarneńskiej lub dowolny produkt, do którego wzór zostanie zastosowany.
Podsumowanie
Zastrzeżenie wzoru przemysłowego wymaga przygotowania wniosku o rejestrację wzoru przemysłowego i prawidłowego opracowania materiału ilustracyjnego, który pozwala na określenie zakresu ochrony wzoru przemysłowego. Wiedza w zakresie przesłanek zdolności rejestrowej pomoże nam znaleźć odpowiedź na pytanie Jak zastrzec wzór przemysłowy?. Dzięki współpracy z rzecznikami patentowymi FGGH IP właściwie zabezpieczysz opracowany przez siebie design i przyjmiesz właściwą strategię ochrony, dopasowaną do Twoich potrzeb biznesowych.
